Dr विभा देशपांडे यांचे अत्यंत लोकप्रिय सदर डीव्हीडी कॉर्नर आजची खुश खबर 15 01 2026
Dr विभा देशपांडे यांचे अत्यंत लोकप्रिय सदर
डीव्हीडी कॉर्नर
आजची खुश खबर १५-१-२०२५
भारताने नुकताच ‘ध्रुव 64’ (DHRUV64) नावाचा आपला पहिला स्वदेशी 64-बिट ड्युअल-कोर मायक्रोप्रोसेसर यशस्वीरित्या लाँच केला आहे. हा ‘आत्मनिर्भर भारत’ (Self-Reliant India) मोहिमेच्या दिशेने एक महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.
प्रमुख माहिती (Key Information)
विकसित करणारी संस्था: हा मायक्रोप्रोसेसर पुण्यातील Centre for Development of Advanced Computing (C-DAC) (सेंटर फॉर डेव्हलपमेंट ऑफ ॲडव्हान्स्ड कंप्यूटिंग) या संस्थेने पूर्णपणे भारतात डिझाइन आणि विकसित केला आहे.
आर्किटेक्चर (Architecture): हा प्रोसेसर ओपन-सोर्स RISC-V (Reduced Instruction Set Computer) आर्किटेक्चरवर आधारित आहे, ज्यामुळे लायसन्सचा खर्च वाचतो.
वैशिष्ट्ये (Features):
हा 64-बिट ड्युअल-कोर प्रोसेसर आहे.
याची क्लॉक स्पीड (कार्य गती) 1.0 गीगाहर्ट्झ (GHz) आहे.
तो मल्टीटास्किंग आणि कार्यक्षमतेसाठी सुपरस्केलर एक्झिक्यूशन आणि आउट-ऑफ-ऑर्डर प्रोसेसिंग पद्धती वापरतो.
उपयोग (Applications):
5G पायाभूत सुविधा (5G infrastructure).
ऑटोमोटिव्ह सिस्टीम (Automotive systems).
कंझ्युमर इलेक्ट्रॉनिक्स (Consumer electronics).
औद्योगिक ऑटोमेशन (Industrial automation).
इंटरनेट ऑफ थिंग्ज (IoT) आणि संरक्षण क्षेत्र (Defense sector).
भारतासाठी महत्त्व (Significance for India)
आयातीवरील अवलंबित्व कमी: भारत सध्या सुमारे 20% जागतिक मायक्रोप्रोसेसर वापरतो, परंतु बहुतांश चिप्स आयात कराव्या लागतात. ‘ध्रुव 64’ मुळे या आयातीवरील अवलंबित्व कमी होण्यास मदत मिळेल.
सुरक्षा: संरक्षण तंत्रज्ञान आणि महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांसाठी स्वदेशी चिप्स वापरणे सुरक्षेच्या दृष्टिकोनातून अधिक सुरक्षित पर्याय आहे.
संशोधन आणि विकास: यामुळे भारतातील स्टार्टअप्स, शैक्षणिक संस्था आणि कंपन्यांना कमी खर्चात नवीन उत्पादनांचे प्रोटोटाइप (prototype) तयार करण्याची संधी मिळेल, ज्यामुळे नवोपक्रमाला (innovation) चालना मिळेल.
‘ध्रुव 64’ हा ‘डिजिटल इंडिया RISC-V (DIR-V)’ कार्यक्रमांतर्गत विकसित केलेला तिसरा चिप आहे, यापूर्वी ‘तेजस 32’ (Thejas32) आणि ‘तेजस 64’ (Thejas64) विकसित करण्यात आले होते. आता ‘धनुष’ (Dhanush) आणि ‘धनुष+’ (Dhanush+) हे पुढील प्रगत प्रोसेसर विकसित करण्याचे काम सुरू आहे.
Dr विभा देशपांडे यांचे अत्यंत लोकप्रिय सदर
डीव्हीडी कॉर्नर
छान माहिती 👍