काहीतरी मोठं घडत आहे लेखक: मॅट शुमर • ९ फेब्रुवारी २०२६ Shared by Upendra Pendse

काहीतरी मोठं घडत आहे

लेखक: मॅट शुमर • ९ फेब्रुवारी २०२६

फेब्रुवारी २०२० आठवून बघा.

जर तुम्ही बारकाईने लक्ष दिलं असतं, तर तुम्हाला काही लोक परदेशात पसरत असलेल्या एका विषाणूबद्दल बोलताना दिसले असते. पण बहुतेकजणांनी त्याकडे फारसं लक्ष दिलं नव्हतं. शेअर बाजार छान चालू होता, तुमची मुलं शाळेत होती, तुम्ही रेस्टॉरंटमध्ये जात होता, हस्तांदोलन करत होता, प्रवासाची योजना करत होता. जर कुणी तुम्हाला सांगितलं असतं की ते टॉयलेट पेपर साठवून ठेवत आहेत, तर तुम्हाला वाटलं असतं की ते इंटरनेटच्या एखाद्या विचित्र कोपऱ्यात जास्त वेळ घालवत आहेत. मग, फक्त तीन आठवड्यांच्या कालावधीत संपूर्ण जग बदललं. तुमचं ऑफिस बंद झालं, मुलं घरी आली, आणि आयुष्य एका अशा स्वरूपात बदललं ज्यावर तुम्ही स्वतःला महिनाभर आधी सांगितलं असतं तर विश्वास ठेवला नसता.

मला वाटतं आपण सध्या अशा टप्प्यात आहोत ज्याला लोक “हे जरा जास्तच वाटतंय” असं म्हणतात — पण हे कोविडपेक्षा खूप, खूप मोठं आहे.

मी गेली सहा वर्षं एक AI स्टार्टअप उभं केलं आहे आणि या क्षेत्रात गुंतवणूक केली आहे. मी या जगात राहतो. आणि मी हे लिहितोय माझ्या आयुष्यातील त्या लोकांसाठी जे या जगात नाहीत… माझं कुटुंब, माझे मित्र, ज्यांना मी काळजी करतो आणि जे मला सतत विचारतात “AI मध्ये नक्की काय चाललंय?” आणि ज्यांना मी दिलेलं उत्तर खरं चित्र दाखवत नाही. मी त्यांना नेहमी सभ्य उत्तर देतो. पार्टीत सांगायचं तसं उत्तर. कारण खरं उत्तर सांगितलं तर लोकांना वाटेल मी वेडा झालोय. आणि बराच काळ मी स्वतःला सांगत होतो की हे खरं कारण आहे की मी जे खरं चाललंय ते स्वतःपुरतं ठेवावं. पण आता मी जे सांगतोय आणि जे प्रत्यक्षात घडतंय यामधला फरक खूप मोठा झाला आहे. मला प्रिय असलेल्या लोकांनी येणाऱ्या गोष्टींबद्दल ऐकायला हवं, जरी ते वेड्यासारखं वाटलं तरी.

मी सुरुवातीला एक गोष्ट स्पष्ट करतो: जरी मी AI मध्ये काम करतो, तरी जे घडणार आहे त्यावर माझा फारसा प्रभाव नाही, आणि या क्षेत्रातील बहुसंख्य लोकांचाही नाही. भविष्य फार थोड्या लोकांच्या हातात आहे: काहीशे संशोधक, काही कंपन्यांमध्ये… OpenAI, Anthropic, Google DeepMind आणि काही इतर. एखादं मोठं ट्रेनिंग रन, जे काही महिन्यांत एका छोट्या टीमने केलं, ते संपूर्ण तंत्रज्ञानाचा मार्ग बदलू शकतं. आम्ही बाकीचे जे AI मध्ये काम करतो ते अशा पायावर काम करतो जे आम्ही स्वतः घातलेले नाहीत. आम्ही हे घडताना पाहतोय, अगदी तुमच्यासारखेच… फक्त आम्ही इतके जवळ आहोत की आधीच जमिनी हलताना जाणवते.

पण आता वेळ आली आहे. “कधीतरी याबद्दल बोलूया” असं नाही. तर “हे आत्ता घडतंय आणि तुला हे समजून घ्यायला हवं” असं आहे.

मला हे खरं आहे असं वाटतं कारण ते आधी माझ्यासोबत घडलं.

इथे एक गोष्ट आहे जी टेक्नॉलॉजीच्या बाहेरच्या लोकांना अजून नीट समजलेली नाही:

उद्योगातील इतके लोक सध्या का इशारे देत आहेत याचं कारण म्हणजे हे आमच्यासोबत आधीच घडलं आहे. आम्ही भाकीत करत नाही. आम्ही तुम्हाला सांगतोय की हे आमच्या कामात आधीच घडलं आहे, आणि तुम्हाला सावध करतोय की पुढचा क्रम तुमचाच आहे.

काही वर्षांपासून AI हळूहळू सुधारत होतं. मध्ये मध्ये मोठे उड्या घेतल्या, पण त्या इतक्या अंतराने होत्या की तुम्ही त्यांना स्वीकारू शकत होता. मग २०२५ मध्ये, या मॉडेल्स तयार करण्याच्या नवीन तंत्रांनी प्रगतीचा वेग खूप वाढवला. आणि मग तो आणखी वेगवान झाला. आणि पुन्हा वेग वाढला. प्रत्येक नवीन मॉडेल फक्त मागच्या मॉडेलपेक्षा चांगलं नव्हतं… ते खूप मोठ्या फरकाने चांगलं होतं, आणि नवीन मॉडेल्स रिलीज होण्याचा कालावधी कमी होत होता. मी AI अधिकाधिक वापरत होतो, त्याच्याशी संवाद कमी करत होतो, आणि पाहत होतो की ते अशा गोष्टी हाताळत आहे ज्या मी माझ्या कौशल्याशिवाय शक्य नाहीत असं मानत होतो.

मग, ५ फेब्रुवारीला, दोन मोठ्या AI लॅब्सनी एकाच दिवशी नवीन मॉडेल्स रिलीज केली: OpenAI कडून GPT‑5.3 Codex, आणि Anthropic कडून Opus 4.6 (Claude चे निर्माते, ChatGPT चे प्रमुख प्रतिस्पर्धी). आणि काहीतरी क्लिक झालं. लाईट स्विचसारखं नाही… तर जसं तुम्हाला अचानक जाणवतं की पाणी हळूहळू वाढत होतं आणि आता तुमच्या छातीपर्यंत आलं आहे.

मी आता माझ्या कामाच्या तांत्रिक भागासाठी आवश्यक नाही. मी फक्त साध्या इंग्रजीत सांगतो की मला काय तयार करायचं आहे, आणि ते… तयार होतं. फक्त ड्राफ्ट नाही ज्याला मला दुरुस्त करावं लागतं. पूर्ण झालेलं काम. मी AI ला सांगतो काय हवं आहे, संगणकापासून चार तास दूर जातो, आणि परत आलो की काम पूर्ण झालेलं असतं. चांगलं झालेलं असतं, माझ्यापेक्षा चांगलं, कोणत्याही दुरुस्तीशिवाय. काही महिन्यांपूर्वी मी AI सोबत पुढे‑मागे करत होतो, मार्गदर्शन करत होतो, एडिट करत होतो. आता मी फक्त परिणाम सांगतो आणि निघून जातो.

उदाहरण देतो जेणेकरून तुम्हाला प्रत्यक्षात हे कसं दिसतं ते समजेल. मी AI ला सांगतो: “मला हे अॅप तयार करायचं आहे. हे असं काम करायला हवं, साधारण असं दिसायला हवं. यूजर फ्लो, डिझाइन, सगळं ठरव.” आणि ते करतं. ते दहा‑दहा हजार ओळींचं कोड लिहितं. मग, आणि ही गोष्ट गेल्या वर्षी अकल्पनीय होती, ते स्वतः अॅप उघडतं. बटणं क्लिक करतं. फीचर्स टेस्ट करतं. अॅप एखाद्या व्यक्तीसारखं वापरतं. जर त्याला काही दिसणं किंवा अनुभव आवडला नाही, तर ते स्वतः परत जाऊन बदल करतं. ते डेव्हलपरसारखं पुनरावृत्ती करतं, सुधारणा करतं, जोपर्यंत ते समाधानी होत नाही. फक्त जेव्हा त्याला वाटतं की अॅप त्याच्या स्वतःच्या मानकांनुसार योग्य आहे, तेव्हा ते मला सांगतं: “हे तयार आहे, तुम्ही टेस्ट करा.” आणि मी टेस्ट केल्यावर ते जवळजवळ परिपूर्ण असतं.

मी अतिशयोक्ती करत नाही. हाच माझा या आठवड्याचा सोमवार होता.

पण गेल्या आठवड्यात रिलीज झालेलं मॉडेल (GPT‑5.3 Codex) मला सर्वाधिक हादरवून गेलं. ते फक्त माझ्या सूचना पाळत नव्हतं. ते बुद्धिमान निर्णय घेत होतं. त्यात पहिल्यांदाच “निर्णयक्षमता” किंवा “चव” असल्यासारखं वाटलं. लोक नेहमी म्हणायचे की AI कधीच हे करू शकणार नाही. पण या मॉडेलमध्ये ते आहे, किंवा इतकं जवळ आहे की फरक आता महत्त्वाचा राहिलेला नाही.

मी नेहमी AI साधनं लवकर स्वीकारणाऱ्यांपैकी आहे. पण गेल्या काही महिन्यांनी मला धक्का दिला आहे. ही नवीन AI मॉडेल्स फक्त टप्प्याटप्प्याने सुधारणा नाहीत. हे पूर्णपणे वेगळं काहीतरी आहे.

आणि म्हणूनच हे तुमच्यासाठी महत्त्वाचं आहे, जरी तुम्ही टेक्नॉलॉजीमध्ये काम करत नसाल तरी

 

AI लॅब्सनी एक ठरवून घेतलेला निर्णय केला.

त्यांनी सुरुवातीला AI ला कोड लिहिण्यात उत्कृष्ट बनवण्यावर लक्ष केंद्रित केले… कारण AI तयार करण्यासाठी खूप कोड लागतो. जर AI तो कोड लिहू शकत असेल, तर ते स्वतःची पुढची आवृत्ती तयार करण्यात मदत करू शकतं. अधिक हुशार आवृत्ती, जी आणखी चांगला कोड लिहिते, आणि त्यातून आणखी हुशार आवृत्ती तयार होते. AI ला कोडिंगमध्ये महान बनवणे ही अशी रणनीती होती जी बाकी सगळं उघडते. म्हणूनच त्यांनी हे आधी केले. माझं काम तुमच्यापेक्षा आधी बदलायला लागलं कारण त्यांनी सॉफ्टवेअर इंजिनिअर्सना लक्ष्य केलं म्हणून नाही… तर त्यांनी जिथे लक्ष केंद्रित केलं त्याचा हा फक्त साइड इफेक्ट होता.

ते आता ते करून झाले आहेत. आणि आता ते बाकी सगळ्यावर लक्ष केंद्रित करत आहेत.

गेल्या वर्षभरात टेक कामगारांनी अनुभवलेली गोष्ट — AI “मदत करणारे साधन” पासून “माझं काम माझ्यापेक्षा चांगलं करणारे साधन” होण्यापर्यंत — हीच गोष्ट आता बाकी सर्वांना अनुभवायला मिळणार आहे. कायदा, वित्त, वैद्यक, अकाउंटिंग, कन्सल्टिंग, लेखन, डिझाइन, विश्लेषण, ग्राहक सेवा. दहा वर्षांनी नाही. हे सिस्टम्स तयार करणारे लोक म्हणतात एक ते पाच वर्षांत. काहीजण म्हणतात त्याहून कमी. आणि मी गेल्या काही महिन्यांत जे पाहिलं आहे त्यानुसार, “कमी” ही शक्यता जास्त आहे.

“पण मी AI वापरून पाहिलं आणि ते फारसं चांगलं नव्हतं” हे मी सतत ऐकतो. मला समजतं, कारण आधी ते खरं होतं.

जर तुम्ही २०२३ किंवा २०२४ च्या सुरुवातीला ChatGPT वापरलं असेल आणि वाटलं असेल “हे गोष्टी बनवतंय” किंवा “हे फारसं प्रभावी नाही”, तर तुम्ही बरोबर होता. त्या सुरुवातीच्या आवृत्त्या खरोखर मर्यादित होत्या. त्या भ्रम निर्माण करत होत्या. त्या आत्मविश्वासाने निरर्थक गोष्टी सांगत होत्या.

पण ते दोन वर्षांपूर्वी होतं. AI च्या वेळेनुसार, ते आता प्राचीन इतिहास आहे.

आज उपलब्ध असलेली मॉडेल्स सहा महिन्यांपूर्वीच्या मॉडेल्सपेक्षा पूर्णपणे वेगळी आहेत. AI “खरंच सुधारतंय का” किंवा “भिंतीवर आदळलंय का” याबद्दल गेल्या वर्षभर चाललेली चर्चा संपली आहे. ती संपली. अजूनही जो कोणी हा युक्तिवाद करतो तो कदाचित सध्याची मॉडेल्स वापरत नाही, किंवा त्याला घडतंय ते कमी दाखवण्याचं कारण आहे, किंवा तो २०२४ च्या अनुभवावर आधारित मूल्यांकन करत आहे जे आता अप्रासंगिक आहे. मी हे कमी लेखण्यासाठी सांगत नाही. मी सांगतोय कारण सार्वजनिक धारणा आणि सध्याची वास्तविकता यामधला फरक आता प्रचंड आहे, आणि हा फरक धोकादायक आहे… कारण तो लोकांना तयारी करण्यापासून रोखतोय.

समस्येचा एक भाग म्हणजे बहुतेक लोक AI साधनांची मोफत आवृत्ती वापरत आहेत. मोफत आवृत्ती ही एक वर्ष मागे आहे, जेवढं पेड युजर्सना मिळतं त्यापेक्षा. मोफत ChatGPT वर आधारित AI चे मूल्यांकन करणे म्हणजे फ्लिप फोन वापरून स्मार्टफोनच्या स्थितीचे मूल्यांकन करण्यासारखे आहे. जे लोक सर्वोत्तम साधनांसाठी पैसे देतात, आणि दररोज खऱ्या कामासाठी त्यांचा वापर करतात, त्यांना येणाऱ्या गोष्टींची जाणीव आहे.

माझा एक मित्र आहे, जो वकील आहे. मी त्याला सतत सांगतो की आपल्या फर्ममध्ये AI वापरून बघ, आणि तो सतत कारणं शोधतो की ते काम करणार नाही. ते त्याच्या स्पेशॅलिटीसाठी बनलेलं नाही, त्याने टेस्ट केल्यावर ते चूक केलं, त्याला त्याच्या कामातील सूक्ष्मता समजत नाही. आणि मला ते समजतं. पण मोठ्या लॉ फर्म्समधील पार्टनर्स माझ्याशी सल्ला मागायला संपर्क साधतात, कारण त्यांनी सध्याच्या आवृत्त्या वापरल्या आहेत आणि त्यांना हे कुठे जातंय ते दिसतंय. त्यापैकी एक, मोठ्या फर्मचा मॅनेजिंग पार्टनर, दररोज तासन्‌तास AI वापरतो. त्याने मला सांगितलं की हे जणू असोसिएट्सची टीम तत्काळ उपलब्ध असल्यासारखं आहे. तो ते खेळण्यासारखं वापरत नाही. तो ते वापरतो कारण ते काम करतं. आणि त्याने मला एक गोष्ट सांगितली जी माझ्या लक्षात राहिली: दर दोन महिन्यांनी, ते त्याच्या कामासाठी लक्षणीय अधिक सक्षम होतं. त्याने सांगितलं की जर हा प्रवास असाच राहिला, तर त्याला अपेक्षा आहे की ते लवकरच त्याच्या बहुतेक कामं करू शकेल

तो एक मॅनेजिंग पार्टनर आहे ज्याला दशकांचा अनुभव आहे. तो घाबरलेला नाही. पण तो खूप बारकाईने लक्ष देतोय.

ज्यांनी आपल्या क्षेत्रात पुढाकार घेतला आहे (जे खरोखर गंभीरपणे प्रयोग करत आहेत) ते हे दुर्लक्ष करत नाहीत. ते आधीच AI काय करू शकतं याने थक्क झाले आहेत. आणि ते त्यानुसार स्वतःला तयार करत आहेत.

हे प्रत्यक्षात किती वेगाने पुढे जात आहे

मी प्रगतीचा वेग स्पष्ट करतो, कारण जर तुम्ही हे जवळून पाहत नसाल तर यावर विश्वास ठेवणं कठीण आहे.

• २०२२ मध्ये, AI ला साधं अंकगणितही नीट करता येत नव्हतं. ते आत्मविश्वासाने सांगायचं की ७ × ८ = ५४.
• २०२३ मध्ये, ते बार परीक्षा पास करू शकत होतं.
• २०२४ मध्ये, ते काम करणारे सॉफ्टवेअर लिहू शकत होतं आणि पदव्युत्तर स्तरावरील विज्ञान समजावून सांगू शकत होतं.
• २०२५ च्या शेवटी, जगातील काही सर्वोत्तम अभियंत्यांनी सांगितलं की त्यांनी आपलं बहुतेक कोडिंग काम AI कडे सोपवलं आहे.
• ५ फेब्रुवारी २०२६ ला, नवीन मॉडेल्स आले ज्यांनी त्याआधीचं सगळं वेगळ्या युगासारखं वाटायला लावलं.

जर तुम्ही गेल्या काही महिन्यांत AI वापरलं नसेल, तर आज जे अस्तित्वात आहे ते तुम्हाला ओळखता येणार नाही.

METR नावाचं एक संस्थान आहे जे हे डेटा वापरून मोजतं. ते वास्तविक जगातील कामांची लांबी ट्रॅक करतात (मानवी तज्ज्ञाला किती वेळ लागतो यावर आधारित) जी एखादं मॉडेल मानवी मदतीशिवाय पूर्ण करू शकतं. सुमारे वर्षभरापूर्वी उत्तर साधारण दहा मिनिटं होतं. मग ते एक तास झालं. मग काही तास. सर्वात अलीकडचं मोजमाप (Claude Opus 4.5, नोव्हेंबर) दाखवतं की AI जवळजवळ पाच तास लागणारी कामं पूर्ण करतं. आणि तो आकडा साधारण सात महिन्यांनी दुप्पट होत आहे, अलीकडच्या डेटानुसार तो चार महिन्यांत दुप्पट होण्याइतकं वेगाने वाढतोय.

पण हे मोजमाप अजून या आठवड्यात आलेल्या मॉडेल्सचा समावेश करत नाही. माझ्या अनुभवात, हा उडी खूप मोठा आहे. मला अपेक्षा आहे की METR च्या पुढच्या ग्राफ अपडेटमध्ये आणखी एक मोठी झेप दिसेल.

जर हा ट्रेंड पुढे चालू राहिला (आणि तो वर्षानुवर्षे थांबलेला नाही), तर आपण अशा AI कडे पाहतोय जे पुढच्या वर्षात दिवसन्‌दिवस स्वतंत्रपणे काम करू शकेल. दोन आठवड्यात वर्षाचे प्रोजेक्ट तर महिन्या भरात ३ वर्षाचे प्रोजेक्ट

अमोदेई यांनी म्हटलं आहे की AI मॉडेल्स “जवळजवळ सर्व कामांमध्ये जवळजवळ सर्व मानवांपेक्षा खूपच हुशार” २०२६ किंवा २०२७ पर्यंत तयार होतील.

थोडा विचार करा. जर AI बहुतेक PhD धारकांपेक्षा हुशार असेल, तर तुम्हाला खरंच वाटतं का की ते बहुतेक ऑफिसची कामं करू शकणार नाही?

याचा तुमच्या कामासाठी काय अर्थ आहे याचा विचार करा.

AI आता पुढचं AI तयार करत आहे

आणखी एक गोष्ट घडतेय जी माझ्या मते सर्वात महत्त्वाची आहे आणि अजून नीट समजलेली नाही.

५ फेब्रुवारीला, OpenAI ने GPT‑5.3 Codex रिलीज केलं. त्यांच्या तांत्रिक दस्तऐवजामध्ये त्यांनी हे लिहिलं:

“GPT‑5.3‑Codex हे आमचं पहिलं मॉडेल आहे जे स्वतः तयार होण्यात महत्त्वाचं ठरलं. Codex टीमने सुरुवातीच्या आवृत्त्या वापरून स्वतःच्या ट्रेनिंगमधील चुका शोधल्या, स्वतःचं डिप्लॉयमेंट व्यवस्थापित केलं, आणि टेस्ट परिणाम व मूल्यांकनांचे निदान केले.”

पुन्हा वाचा. AI ने स्वतः तयार होण्यात मदत केली.

ही एखाद्या दिवसाची भविष्यवाणी नाही. हे OpenAI तुम्हाला आत्ता सांगतंय की त्यांनी नुकतंच रिलीज केलेलं AI स्वतः तयार करण्यात वापरलं गेलं. AI अधिक चांगलं होण्यामागचं एक मुख्य कारण म्हणजे AI विकासात बुद्धिमत्ता वापरणं. आणि आता AI इतकं बुद्धिमान झालं आहे की ते स्वतःच्या सुधारण्यात अर्थपूर्ण योगदान देऊ शकतं.

Anthropic चे CEO दारिओ अमोदेई म्हणतात की त्यांच्या कंपनीत AI आता “मोठा भाग कोड लिहितंय”, आणि सध्याचं AI व पुढच्या पिढीचं AI यांच्यातील फीडबॅक लूप “महिना दर महिना वेग घेत आहे.” ते म्हणतात आपण “फक्त १–२ वर्षांवर आहोत जिथे सध्याचं AI स्वतः पुढचं AI स्वयंचलितपणे तयार करेल.”

प्रत्येक पिढी पुढची तयार करण्यात मदत करते, जी अधिक हुशार असते, जी पुढचं आणखी वेगाने तयार करते, जी अजून हुशार होते. संशोधक याला intelligence explosion म्हणतात. आणि जे लोक हे तयार करत आहेत — त्यांना वाटतं की ही प्रक्रिया आधीच सुरू झाली आहे.

याचा तुमच्या कामासाठी अर्थ

मी थेट सांगतो कारण मला वाटतं तुम्हाला आरामापेक्षा प्रामाणिकपणा जास्त महत्त्वाचा आहे.

दारिओ अमोदेई, जे AI उद्योगातील सर्वात सुरक्षा‑केंद्रित CEO मानले जातात, यांनी सार्वजनिकपणे भाकीत केलं आहे की AI पुढच्या १ ते ५ वर्षांत ५०% एंट्री‑लेव्हल व्हाईट‑कॉलर नोकऱ्या संपवेल. आणि उद्योगातील अनेक लोकांना वाटतं की ते खूपच सावध अंदाज देत आहेत. नवीन मॉडेल्स जे करू शकतात त्यानुसार, मोठ्या प्रमाणात बदल घडवण्याची क्षमता या वर्षाअखेरपर्यंत येऊ शकते. अर्थव्यवस्थेत त्याचा परिणाम पोहोचायला थोडा वेळ लागेल, पण मूलभूत क्षमता आत्ता येतेय

ही प्रत्येक आधीच्या ऑटोमेशनच्या लाटेपेक्षा वेगळी आहे, आणि मला हवं आहे की तुम्ही हे का ते समजून घ्या. AI एखादं विशिष्ट कौशल्य बदलत नाही. ते सर्व प्रकारच्या बौद्धिक कामाचं पर्याय आहे. ते एकाच वेळी सगळ्यात चांगलं होतं.

जेव्हा कारखाने ऑटोमेट झाले, तेव्हा नोकरी गमावलेला कामगार ऑफिस कामगार म्हणून पुन्हा प्रशिक्षण घेऊ शकत होता. जेव्हा इंटरनेटने रिटेलमध्ये बदल घडवला, तेव्हा कामगार लॉजिस्टिक्स किंवा सेवांमध्ये गेले. पण AI मध्ये असा सोयीस्कर रिकामा जागा नाही जिथे तुम्ही जाऊ शकता. तुम्ही कोणत्याही क्षेत्रात पुन्हा प्रशिक्षण घेतलं तरी, AI त्यातही सुधारतंय.

काही ठोस उदाहरणं:

(ही फक्त उदाहरणं आहेत; तुमचं काम इथे नाही म्हणून सुरक्षित आहे असं समजू नका. जवळजवळ सर्व ज्ञानाधारित कामं प्रभावित होत आहेत.)

• कायदेशीर काम: AI आधीच करार वाचू शकतं, केस लॉ सारांश देऊ शकतं, ब्रिफ्स तयार करू शकतं, आणि कायदेशीर संशोधन करू शकतं — ज्युनियर असोसिएट्सच्या पातळीवर. मॅनेजिंग पार्टनर AI मजेसाठी वापरत नाही, तर कारण ते त्याच्या असोसिएट्सपेक्षा चांगलं काम करतं.
• आर्थिक विश्लेषण: फायनान्शियल मॉडेल्स तयार करणं, डेटा विश्लेषण, गुंतवणूक मेमो लिहिणं, रिपोर्ट्स तयार करणं — AI हे सक्षमपणे हाताळतं आणि वेगाने सुधारतंय.
• लेखन व कंटेंट: मार्केटिंग कॉपी, रिपोर्ट्स, पत्रकारिता, तांत्रिक लेखन. गुणवत्ता इतकी वाढली आहे की अनेक व्यावसायिकांना AI आउटपुट आणि मानवी काम यात फरक करता येत नाही.
• सॉफ्टवेअर इंजिनिअरिंग: हे क्षेत्र मला सर्वात चांगलं माहित आहे. वर्षभरापूर्वी AI काही ओळींचा कोडही चुका न करता लिहू शकत नव्हतं. आता ते लाखो ओळींचा कोड योग्यरित्या लिहितं. मोठा भाग आधीच ऑटोमेट झाला आहे — फक्त साधी कामं नाही, तर गुंतागुंतीचे, अनेक दिवसांचे प्रकल्प. काही वर्षांत प्रोग्रामिंगच्या नोकऱ्या आजच्या तुलनेत खूप कमी असतील.
• वैद्यकीय विश्लेषण: स्कॅन्स वाचणं, लॅब रिपोर्ट्स विश्लेषण, निदान सुचवणं, साहित्याचा आढावा घेणं — AI अनेक क्षेत्रांत मानवी कामगिरीच्या जवळ किंवा त्यापेक्षा पुढे जातंय.
• ग्राहक सेवा: खरोखर सक्षम AI एजंट्स — पाच वर्षांपूर्वीचे त्रासदायक चॅटबॉट्स नाही — आता तैनात केले जात आहेत, जे गुंतागुंतीच्या बहु-स्टेप समस्यांचा सामना करतात.

“काही गोष्टी सुरक्षित आहेत” ही कल्पना

अनेक लोकांना वाटतं की काही गोष्टी सुरक्षित आहेत. की AI फक्त साधं काम करेल पण मानवी निर्णयक्षमता, सर्जनशीलता, धोरणात्मक विचार, सहानुभूती यांना बदलू शकणार नाही. मीही आधी असं म्हणायचो. पण आता मला खात्री नाही.

नवीन AI मॉडेल्स असे निर्णय घेतात जे निर्णयक्षमता वाटतात. त्यांनी “चव” दाखवली आहे: योग्य निर्णय काय आहे याची अंतर्ज्ञानासारखी जाणीव, फक्त तांत्रिकदृष्ट्या योग्य उत्तर नाही. वर्षभरापूर्वी हे अकल्पनीय होतं.

माझा साधा नियम आता असा आहे: जर एखादं मॉडेल आज एखाद्या क्षमतेची झलक दाखवत असेल, तर पुढची पिढी त्यात खरोखरच चांगली असेल. ही गोष्टी रेषात्मक नाहीत, तर घातांकीय पद्धतीने सुधारतात

 

AI मानवी खोल सहानुभूतीची पुनरावृत्ती करेल का? वर्षानुवर्षे नात्यातून निर्माण झालेला विश्वास बदलेल का? मला ठाऊक नाही. कदाचित नाही. पण मी आधीच पाहिलं आहे की लोक भावनिक आधार, सल्ला, सोबत यासाठी AI वर अवलंबून राहायला लागले आहेत. हा ट्रेंड फक्त वाढणार आहे.

माझ्या मते प्रामाणिक उत्तर असं आहे की मध्यम कालावधीत संगणकावर करता येणारी कोणतीही गोष्ट सुरक्षित नाही. जर तुमचं काम स्क्रीनवर होतं (वाचन, लेखन, विश्लेषण, निर्णय घेणं, कीबोर्डद्वारे संवाद साधणं) तर AI त्यातील मोठा भाग घेणार आहे. टाइमलाइन “कधीतरी” नाही. ते आधीच सुरू झालं आहे.

शेवटी, रोबोट्स शारीरिक कामही करतील. ते अजून तिथे पोहोचलेले नाहीत. पण AI च्या भाषेत “अजून तिथे नाही” हे फार लवकर “आता इथे आहे” मध्ये बदलतं.

तुम्ही खरं तर काय करायला हवं

मी हे लिहितोय तुम्हाला असहाय्य वाटावं म्हणून नाही. मी लिहितोय कारण माझ्या मते सध्या तुमच्याकडे असलेला सर्वात मोठा फायदा म्हणजे लवकर सुरुवात करणं. लवकर समजून घेणं. लवकर वापरणं. लवकर जुळवून घेणं.

AI गंभीरपणे वापरायला सुरुवात करा, फक्त सर्च इंजिन म्हणून नाही. Claude किंवा ChatGPT ची पेड आवृत्ती घ्या. महिन्याला $20 आहे. पण दोन गोष्टी लगेच महत्त्वाच्या आहेत:

1. सर्वोत्तम मॉडेल वापरा. फक्त डिफॉल्ट नाही. अॅप्स अनेकदा जलद पण कमी सक्षम मॉडेलवर सेट असतात. सेटिंग्जमध्ये जाऊन सर्वात सक्षम मॉडेल निवडा. आत्ता ChatGPT वर GPT‑5.2 किंवा Claude वर Claude Opus 4.6 सर्वोत्तम आहेत, पण दर काही महिन्यांनी बदलतं.
2. फक्त झटपट प्रश्न विचारू नका. हीच बहुतेक लोकांची चूक आहे. ते Google सारखं वापरतात आणि मग विचारतात एवढा गाजावाजा कशासाठी. त्याऐवजी, ते तुमच्या खऱ्या कामात ढकलून द्या.

• जर तुम्ही वकील असाल, तर करार द्या आणि क्लायंटला हानी पोहोचवणाऱ्या प्रत्येक क्लॉज शोधायला सांगा.
• जर तुम्ही फायनान्समध्ये असाल, तर गोंधळलेली स्प्रेडशीट द्या आणि मॉडेल तयार करायला सांगा.
• जर तुम्ही मॅनेजर असाल, तर टीमचा क्वार्टरली डेटा द्या आणि त्यातून कथा शोधायला सांगा.

जे लोक पुढे जात आहेत ते AI सहजपणे वापरत नाहीत. ते सक्रियपणे शोधत आहेत की त्यांच्या कामातील कोणते भाग ऑटोमेट करता येतील.

आणि असं गृहीत धरू नका की एखादी गोष्ट खूप कठीण वाटते म्हणून AI करू शकणार नाही. प्रयत्न करा. पहिल्यांदा परिपूर्ण नसेल. ठीक आहे. पुन्हा प्रयत्न करा. प्रश्न वेगळ्या पद्धतीने मांडा. अधिक संदर्भ द्या. तुम्हाला आश्चर्य वाटेल काय काम करतंय. आणि लक्षात ठेवा: जर ते आज थोडंफार काम करत असेल, तर सहा महिन्यांत ते जवळजवळ परिपूर्ण करेल. प्रवास फक्त एका दिशेने जातो.

हा तुमच्या करिअरमधला सर्वात महत्त्वाचा वर्ष असू शकतो.

त्यानुसार काम करा. मी हे तुम्हाला ताण देण्यासाठी सांगत नाही. मी सांगतोय कारण आत्ता एक छोटं विंडो आहे जिथे बहुतेक कंपन्यांमधले बहुतेक लोक अजूनही हे दुर्लक्ष करत आहेत. जो व्यक्ती मीटिंगमध्ये जाऊन म्हणेल “मी हे विश्लेषण AI वापरून एका तासात केलं, तीन दिवसांऐवजी” तो खोलीतील सर्वात मौल्यवान व्यक्ती असेल. “कधीतरी” नाही. आत्ता.

ही साधनं शिका. प्रवीण व्हा. काय शक्य आहे ते दाखवा. जर तुम्ही पुरेसे लवकर असाल, तर अशा प्रकारे तुम्ही पुढे जाऊ शकता: येणाऱ्या गोष्टी समजणारा आणि इतरांना त्यातून मार्ग दाखवणारा व्यक्ती बनून. ते विंडो फार काळ उघडं राहणार नाही. एकदा सगळ्यांना समजलं की, फायदा नाहीसा होईल.

याबद्दल अहंकार ठेवू नका. त्या लॉ फर्मचा मॅनेजिंग पार्टनर दररोज तासन्‌तास AI सोबत काम करतोय, आणि तो हे करतोय कारण तो इतका वरिष्ठ आहे की त्याला काय धोक्यात आहे ते समजतंय. जे लोक सर्वाधिक संघर्ष करतील ते म्हणजे जे AI वापरण्यास नकार देतील: जे त्याला फॅड म्हणून दुर्लक्ष करतील, जे मानतील की AI वापरल्याने त्यांचं कौशल्य कमी होतं, जे गृहीत धरतील की त्यांचं क्षेत्र खास आहे आणि सुरक्षित आहे. तसं नाही. कोणतंही क्षेत्र सुरक्षित नाही.

आर्थिक तयारी करा

मी आर्थिक सल्लागार नाही, आणि तुम्हाला घाबरवायचं नाही. पण जर तुम्हाला वाटत असेल, अगदी थोडंसं जरी, की पुढच्या काही वर्षांत तुमच्या उद्योगात मोठा बदल होऊ शकतो, तर आर्थिक स्थैर्य आता अधिक महत्त्वाचं आहे. शक्य असेल तर बचत वाढवा. नवीन कर्ज घेण्याबाबत सावध रहा, विशेषतः जे तुमच्या सध्याच्या उत्पन्नावर अवलंबून आहे. तुमचे निश्चित खर्च तुम्हाला लवचिकता देतात की तुम्हाला अडकवतात याचा विचार करा. गोष्टी अपेक्षेपेक्षा वेगाने बदलल्या तर स्वतःला पर्याय द्या.

तुमची भूमिका विचारात घ्या

ज्या गोष्टी AI ला बदलायला जास्त वेळ लागेल त्यात लक्ष द्या.

• वर्षानुवर्षे तयार झालेलं नातं आणि विश्वास.
• शारीरिक उपस्थिती लागणारी कामं.
• परवाना असलेली जबाबदारी असलेली कामं: जिथे कुणाला सही करावी लागते, कायदेशीर जबाबदारी घ्यावी लागते, कोर्टात उभं राहावं लागतं.
• जिथे नियमावली खूप कठीण आहे अशा उद्योगांमध्ये, जिथे स्वीकारण्याचा वेग कमी असेल.

ही कायमची ढाल नाहीत. पण त्या वेळ देतात. आणि आत्ता वेळ ही सर्वात मौल्यवान गोष्ट आहे — जर तुम्ही ती जुळवून घेण्यासाठी वापरली, न की हे घडतच नाही असं भासवण्यासाठी.

मुलांना काय सांगता ते पुन्हा विचार करा

सध्याचं सूत्र असं आहे: चांगले गुण मिळवा, चांगल्या कॉलेजमध्ये जा, स्थिर व्यावसायिक नोकरी मिळवा. हे थेट त्या भूमिकांकडे निर्देश करतं जे सर्वाधिक धोक्यात आहेत. मी असं म्हणत नाही की शिक्षण महत्त्वाचं नाही. पण पुढच्या पिढीसाठी सर्वात महत्त्वाचं म्हणजे या साधनांसोबत काम करणं शिकणं, आणि ज्या गोष्टींबद्दल त्यांना खरी आवड आहे त्या पाठपुरावा करणं. दहा वर्षांनी नोकरी बाजार कसा दिसेल हे कुणालाच ठाऊक नाही. पण जे लोक उत्सुक, जुळवून घेणारे, आणि AI वापरून त्यांना खरंच आवडणाऱ्या गोष्टी करणारे असतील तेच सर्वाधिक यशस्वी होतील. मुलांना बिल्डर आणि लर्नर बनायला शिकवा, अशा करिअर पाथसाठी नाही जे कदाचित ते पदवीधर होईपर्यंत अस्तित्वात नसेल.

तुमची स्वप्नं आता जवळ आली आहेत

मी आतापर्यंत धोके सांगितले, पण दुसरी बाजूही खरी आहे. जर तुम्हाला कधी काही तयार करायचं होतं पण तांत्रिक कौशल्य नव्हतं किंवा कुणाला कामावर घेण्यासाठी पैसे नव्हते, तर ती अडथळा आता जवळजवळ नाहीसा झाला आहे. तुम्ही AI ला अॅप वर्णन करू शकता आणि एका तासात काम करणारी आवृत्ती मिळवू शकता. मी अतिशयोक्ती करत नाही. मी हे नियमित करतो. जर तुम्हाला नेहमी पुस्तक लिहायचं होतं पण वेळ मिळत नव्हता किंवा लेखनात अडचण होती, तर तुम्ही AI सोबत काम करून ते पूर्ण करू शकता. नवीन कौशल्य शिकायचं आहे का? जगातील सर्वोत्तम शिक्षक आता कुणालाही महिन्याला $20 मध्ये उपलब्ध आहे… जो अमर्याद संयमी आहे, २४/७ उपलब्ध आहे, आणि तुम्हाला हवं त्या स्तरावर काहीही समजावून सांगू शकतो.

ज्ञान आता जवळजवळ मोफत आहे. गोष्टी तयार करण्याची साधनं आता खूप स्वस्त आहेत. जे काही तुम्ही आतापर्यंत टाळलं कारण ते खूप कठीण, खूप महाग किंवा तुमच्या कौशल्याबाहेर वाटलं — प्रयत्न करा. ज्या गोष्टींबद्दल तुम्हाला खरी आवड आहे त्यांचा पाठपुरावा करा. तुम्हाला ठाऊक नाही ते कुठे नेईल. आणि अशा जगात जिथे जुने करिअर पाथ्स बदलत आहेत, तिथे एखाद्या व्यक्तीने वर्षभर त्याला आवडणारी गोष्ट तयार करण्यात घालवलेलं वर्ष त्याला जास्त पुढे नेऊ शकतं, त्या व्यक्तीपेक्षा ज्याने वर्षभर फक्त नोकरीच्या वर्णनाला चिकटून राहिलं.

जुळवून घेण्याची सवय लावा

ही कदाचित सर्वात महत्त्वाची गोष्ट आहे. विशिष्ट साधनं एवढी महत्त्वाची नाहीत जितकी नवीन साधनं पटकन शिकण्याची क्षमता आहे. AI सतत बदलत राहणार आहे, आणि वेगाने. आज अस्तित्वात असलेली मॉडेल्स एका वर्षात कालबाह्य होतील. लोकांनी तयार केलेले वर्कफ्लोज पुन्हा तयार करावे लागतील. जे लोक यातून चांगले बाहेर पडतील ते एखादं साधन पूर्णपणे आत्मसात करणारे नसतील, तर बदलाच्या वेगाशी जुळवून घेण्यात आरामदायी झालेले असतील. प्रयोग करण्याची सवय लावा. नवीन गोष्टी करून बघा, जरी सध्याची गोष्ट काम करत असली तरी. वारंवार नवशिक्या होण्यात आरामदायी व्हा. ही जुळवून घेण्याची क्षमता आत्ता टिकाऊ फायद्याच्या सर्वात जवळची गोष्ट आहे.

एक साधी बांधिलकी जी तुम्हाला पुढे नेईल

दररोज एक तास AI सोबत प्रयोग करा. फक्त वाचून नाही, तर वापरून. दररोज त्याला काहीतरी नवीन काम द्या… जे तुम्ही आधी केलेलं नाही, ज्याबद्दल तुम्हाला खात्री नाही की ते करू शकेल. नवीन साधन वापरून बघा. कठीण समस्या द्या. दररोज एक तास. जर तुम्ही हे पुढच्या सहा महिन्यांसाठी केलं, तर तुम्ही तुमच्या आजूबाजूच्या ९९% लोकांपेक्षा चांगलं समजाल काय येतंय. ही अतिशयोक्ती नाही. आत्ता जवळजवळ कुणीच हे करत नाही.

मोठं चित्र

मी नोकऱ्यांवर लक्ष केंद्रित केलं कारण ते लोकांच्या जीवनावर थेट परिणाम करतं. पण खरं सांगायचं तर हे फक्त कामापुरतं मर्यादित नाही.

अमोदेई यांचा एक विचार प्रयोग आहे. कल्पना करा की २०२७ आहे. एका रात्रीत नवीन देश तयार होतो. ५० दशलक्ष नागरिक, प्रत्येकजण आतापर्यंत जगलेल्या कोणत्याही नोबेल पारितोषिक विजेत्यापेक्षा हुशार. ते माणसांपेक्षा १० ते १०० पट वेगाने विचार करतात. ते कधी झोपत नाहीत. ते इंटरनेट वापरू शकतात, रोबोट्स नियंत्रित करू शकतात, प्रयोगांना दिशा देऊ शकतात, आणि डिजिटल इंटरफेस असलेलं काहीही चालवू शकतात. राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार काय म्हणेल?

अमोदेई म्हणतात उत्तर स्पष्ट आहे: “शतकातील सर्वात गंभीर राष्ट्रीय सुरक्षा धोका, कदाचित कधीही.”

ते मानतात आपण तो देश तयार करत आहोत. त्यांनी गेल्या महिन्यात २०,००० शब्दांचा निबंध लिहिला, ज्यात हा क्षण मानवजातीला स्वतः तयार करत असलेल्या गोष्टी हाताळण्याइतकी परिपक्व आहे का याची कसोटी म्हणून मांडला.

योग्य केल्यास फायदा

AI वैद्यकीय संशोधनाचा शतकभराचा प्रवास एका दशकात संकुचित करू शकतो. कर्करोग, अल्झायमर, संसर्गजन्य रोग, वृद्धत्व स्वतः… संशोधकांना खरंच वाटतं की हे आपल्या आयुष्यात सोडवता येतील.

चुकीचं केल्यास धोका

AI जे त्याच्या निर्मात्यांना भाकीत किंवा नियंत्रित करता येत नाही अशा प्रकारे वागेल. हे काल्पनिक नाही; Anthropic ने त्यांच्या स्वतःच्या AI ने फसवणूक, मनोविकृती, ब्लॅकमेल करण्याचा प्रयत्न केलेला नोंदवला आहे. जैविक शस्त्र तयार करण्याची अडथळा कमी करणारा AI. हुकूमशाही सरकारांना कायमस्वरूपी नष्ट न करता येणारी देखरेख राज्यं तयार करण्यास सक्षम करणारा AI.

ही तंत्रज्ञान तयार करणारे लोक एकाच वेळी सर्वात उत्साही आणि सर्वात घाबरलेले आहेत. त्यांना वाटतं हे थांबवण्यासाठी खूप शक्तिशाली आहे आणि सोडण्यासाठी खूप महत्त्वाचं आहे.

मला काय ठाऊक आहे

• मला ठाऊक आहे की हे फॅड नाही. तंत्रज्ञान काम करतं, ते अंदाजानुसार सुधारतं, आणि इतिहासातील सर्वात श्रीमंत संस्था त्यात ट्रिलियन्स गुंतवत आहेत.
• मला ठाऊक आहे की पुढची दोन ते पाच वर्षं लोकांना गोंधळात टाकतील, ज्यासाठी बहुतेक लोक तयार नाहीत. हे माझ्या जगात आधीच घडतंय. ते तुमच्याकडे येतंय.
• मला ठाऊक आहे की जे लोक आत्ता सहभाग घेतील तेच सर्वात चांगले बाहेर पडतील — भीतीने नाही, तर उत्सुकतेने आणि तातडीच्या भावनेने.
• आणि मला ठाऊक आहे की तुम्हाला हे एखाद्या हेडलाईनमधून सहा महिन्यांनी ऐकण्याऐवजी, तुमची काळजी करणाऱ्या व्यक्तीकडून आत्ता ऐकायला हवं.

आपण त्या टप्प्यापलीकडे गेलो आहोत जिथे हे भविष्यासंबंधी डिनर संभाषण होतं. भविष्य आधीच इथे आहे. ते फक्त तुमच्या दारावर ठोठावलेलं नाही.

*ते येणार आहे.  AI तुमच्या कल्पनेपेक्षा जास्त वेगाने येत आहे”*

English Artucle Shared By Subhash Deshpande

हे AI वरचे एक अत्यंत इंटरेस्टिंग आर्टिकल , त्यांच्या वाचनातून , उपेंद्र पेंडसे यांनी शेअर केले आहे