भारताच्या खाजगी अंतराळ इतिहासात सुवर्णाक्षर: Skyroot च्या Vikram-1 चे यशस्वी प्रक्षेपण 🚀

श्रीहरिकोटा, आंध्र प्रदेश – भारताने शनिवारी 18 जुलै 2026 रोजी अंतराळ क्षेत्रात इतिहास रचला. हैदराबादस्थित Skyroot Aerospace या खाजगी कंपनीने विकसित केलेल्या Vikram-1 रॉकेटचे श्रीहरिकोटा येथील सतीश धवन अंतराळ केंद्रावरून यशस्वी प्रक्षेपण झाले.

दुपारी 12:05 वाजता झालेले हे प्रक्षेपण ‘Mission Aagaman’ म्हणजेच ‘आगमन’ या नावाने ओळखले जाते. अवघ्या 16 मिनिटांत रॉकेटने 450 किमी उंचीवरील निम्न पृथ्वी कक्षेत सर्व उपग्रह सुखरूप सोडले.

पंतप्रधान मोदींचे अभिनंदन
या ऐतिहासिक यशानंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी Skyroot च्या टीमशी दूरध्वनीवरून संवाद साधून अभिनंदन केले.

ते म्हणाले,
“हा भारताच्या अंतराळ प्रवासातील एक निर्णायक क्षण आहे. आमच्या खाजगी क्षेत्राचा वाढता सहभाग नवीन सीमा उघडत आहे आणि नावीन्याला गती देत आहे. हे यश असंख्य तरुणांना मोठी स्वप्ने पाहण्यासाठी आणि निर्भयपणे नावीन्यपूर्ण प्रयोग करण्यासाठी प्रेरित करेल”.

Vikram-1 ची वैशिष्ट्ये
1. उंची: 22 मीटर, सुमारे 7 मजली इमारतीएवढी
2. क्षमता: निम्न पृथ्वी कक्षेत 350 किलो वजनाचे उपग्रह नेण्यास सक्षम
3. बांधणी: संपूर्ण कार्बन-कंपोझिट रचना, 3D-प्रिंटेड इंजिन
4. रचना: 4 टप्पे – पहिले 3 घन इंधनाचे आणि चौथा द्रव इंधनाचा

काय घेऊन गेले रॉकेट?
या पहिल्या उड्डाणात विविध प्रकारचे उपग्रह होते:
– Skyroot चे SCOPE आणि Grahaa Space चे SOLARAS हे नॅनो उपग्रह
– Cosmoserve चे EMBRACE – अंतराळातील कचरा हटवण्यासाठी रोबोटिक हात
– DCUBED कंपनीचे तंत्रज्ञान चाचणी उपकरण
– प्रतीकात्मक वस्तू: लॅबमध्ये तयार केलेला हिरा ‘Cosmic Bloom’ कलाकृती, 18 कॅरेट सोन्याचे छोटे रॉकेट ज्यावर विक्रम साराभाई, सी.व्ही. रमण आणि ए.पी.जे. अब्दुल कलाम यांच्या मूर्ती आहेत, आणि पंतप्रधान मोदींचे ‘वंदे मातरम’ असले हस्तलिखित पोस्टकार्ड

का आहे हे महत्त्वाचे?

1. तिसरा देश: या यशामुळे भारत, अमेरिका आणि चीन नंतर खाजगी कंपनीद्वारे कक्षेत रॉकेट पाठवणारा जगातील तिसरा देश बनला.
2. धोरणाचे यश: 2020 मध्ये अंतराळ क्षेत्र खाजगी कंपन्यांसाठी खुले केले आणि 2023 च्या भारतीय अंतराळ धोरणानंतर आले हे पहिले मोठे यश आहे.
3. स्टार्टअप इकोसिस्टम: 2014 मध्ये 1 असलेली स्पेस स्टार्टअपची संख्या आता 400+ झाली आहे. Skyroot ही देशातील पहिली 1 अब्ज डॉलर मूल्य असलेली स्पेस कंपनी आहे.

IN-SPACe चे अध्यक्ष पवन गोएंका म्हणाले, “खाजगी कंपनीचे हे पहिलेच कक्षीय प्रक्षेपण अपेक्षेपेक्षा खूप मोठे यश आहे”.

Skyroot चे सह-संस्थापक पवन कुमार चंदना म्हणाले, “ही चाचणी उड्डाण आहे. यातून मिळालेला डेटा भविष्यातील व्यावसायिक उड्डाणांसाठी पाया ठरेल”.

थोडक्यात: Vikram-1 च्या यशामुळे भारत आता इस्रो बरोबरच खाजगी कंपन्यांच्या बळावरही जागतिक छोट्या उपग्रह प्रक्षेपण बाजारात स्पर्धा करू शकेल.

and for साइड बॉक्ससाठी:
नाव ‘विक्रम’ – भारताच्या अंतराळ कार्यक्रमाचे जनक डॉ. विक्रम साराभाई यांच्या नावावरून घेतलं आहे

====================================

 and the second Good News is

& बहुतेक भारत झोपेत असताना, शर्मिलाने स्कॉटलंडमध्ये इतिहास रचला.
ती पॅरा अ‍ॅथलेटिक्समध्ये कॉमनवेल्थ गेम्समध्ये सुवर्णपदक जिंकणारी पहिली भारतीय ठरली. यामुळे खेळातील भारताच्या 20 वर्षांच्या पदकाच्या प्रतीक्षेलाही पूर्णविराम मिळाला.

हा एक खरोखरच अविस्मरणीय असा पराक्रम आहे जो संपूर्ण देशभरात साजरा व्हायला हवा.
शर्मिलाचे लाख लाख अभिनंदन – तिने लाखो लोकांना प्रेरणा दिली आणि हे सिद्ध केले की निर्धार, चिकाटी आणि मेहनत यामुळे इतिहास घडू शकतो.

Dr विभा देशपांडे

डीव्हीडी कॉर्नर

आजची खुश खबर

01-08-2026