Dr विभा देशपांडे  डीव्हीडी कॉर्नर आजची खुश खबर 15-09-2026

या फोटो मध्ये दिसणारी बातमी खरी आहे – ही भारताची मोठी संरक्षण कामगिरी आहे.

INS अरिधमन – भारताची तिसरी अणु-पाणबुडी

१. काय झाले?
भारताने आपली तिसरी स्वदेशी अणु-पाणबुडी INS अरिधमन नौदलात दाखल केली आहे. ती ३ एप्रिल २०२६ रोजी विशाखापट्टणम येथे कमिशन झाली.

२. ही पाणबुडी का खास आहे?
– वजन: सुमारे 7,000 टन – आधीच्या Arihant आणि Arighaat पेक्षा 1,000 टन जास्त जड
– तंत्रज्ञान: ९०% स्वदेशी बनावट, L&T ने बनवली आहे
– शक्ती: 83 मेगावॅट चा अणु-रिएक्टर, महिनोंमहिने पाण्याखाली राहू शकते, वर येण्याची गरज नाही
– स्टेल्थ: USHUS आणि पंचेंद्रिय सोनार, आवाज शोषून घेणाऱ्या टाइल्स – शत्रूला शोधणे जवळजवळ अशक्य

३. क्षेपणास्त्र क्षमता – सर्वात महत्त्वाचे
या पाणबुडीत ८ व्हर्टिकल लॉन्च ट्यूब आहेत, जे आधीच्या पाणबुड्यांच्या दुप्पट आहेत.

– 24 K-15 ‘सागरिका’ क्षेपणास्त्रे – 750 ते 1500 किमी रेंज
– 8 K-4 क्षेपणास्त्रे – 3500 किमी पर्यंत मार करण्याची क्षमता
– भविष्यात K-5 क्षेपणास्त्र (6000 किमी रेंज) सुद्धा बसवणार आहेत.

म्हणजे पाकिस्तान आणि चीनचा मोठा भाग या पाणबुडीच्या टप्प्यात आहे.

४. भारतासाठी याचा अर्थ काय?

यामुळे भारताच्या न्यूक्लिअर ट्रायड (जमीन, हवा आणि समुद्र – तिन्ही ठिकाणांहून अणुहल्ला करण्याची क्षमता) ला मोठी ताकद मिळाली. ही पाणबुडी सेकंड स्ट्राइक क्षमता देते – म्हणजे जर कोणी भारतावर अणुहल्ला केला, तर ही पाणबुडी समुद्राच्या तळातून लपून प्रतिहल्ला करू शकते.

भारत हा जगातील ६ देशांपैकी एक आहे ज्यांच्याकडे अशी क्षमता आहे – अमेरिका, रशिया, फ्रान्स, UK, चीन आणि आता भारत.

पहिली पाणबुडी INS अरिहंत (2016), दुसरी INS अरिघात (2024) आणि आता तिसरी INS अरिधमन (2026)

संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह म्हणाले होते – “शब्द नाही, शक्ती आहे – ‘अरिधमन’!”

Dr विभा देशपांडे 

डीव्हीडी कॉर्नर

आजची खुश खबर

15-09-2026