देश विदेशप्रोजेक्टस्मंथन (विचार)वैशिष्ट्यपूर्ण / फिचर

Random Act Of Kindness = माणुसकीचा सुंदर आविष्कार

पहिल्या पोस्टसाठी प्रस्तावना

🌷 Random Act Of kindness = माणुसकीचा सुंदर अविष्कार 🌷

गेली तीन वर्षे “डीव्हीडी कॉर्नर” या सदरातून आपण वैद्यकीय क्षेत्रातील विविध पैलू आणि समाजाशी निगडित अनेक , ब्रेकिंग न्यूज आणि हॅपी न्यूज अशा अनेक विषयांवर मनमोकळा संवाद साधत आलो आहोत.

आपल्या प्रेमामुळे आणि उत्स्फूर्त प्रतिसादामुळे हा प्रवास अधिक समृद्ध झाला.

आज त्याच प्रवासात अजून एक एक नवीन अध्याय सुरू करताना मन आनंदाने आणि कृतज्ञतेने भरून येत आहे.

‘Random Act Of kindness = माणुसकीचा सुंदर अविष्कार’ हे केवळ एक सदर नाही, तर माणसांच्या आयुष्यात घडणाऱ्या संवेदनशील, प्रेरणादायी आणि आशादायी घटनांचा एक जिवंत प्रवास आहे. सेवा करताना, समाजात वावरताना किंवा दैनंदिन जीवनात भेटणाऱ्या असंख्य व्यक्ती आणि प्रसंग आपल्याला माणुसकीचे खरे दर्शन घडवतात. संघर्षातही आशेचा किरण कसा शोधावा, संकटात माणूसपण कसे जपावे आणि छोट्या कृतींमधून मोठा बदल कसा घडू शकतो, याच्या कथा या सदरातून आपल्यासमोर येतील.

माणुसकी, सकारात्मकता आणि ज्ञान यांचा सुंदर संगम असलेला हा प्रवास आपण सर्वांनी मिळून अनुभवूया.

आपला सहवास, आपले प्रेम आणि आपली साथ अशीच कायम राहो, हीच अपेक्षा.

डॉ. विभा देशपांडे

“माणुसकी जिवंत ठेवणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीला समर्पित…” ❤️

==================================

Random Act Of Kindness = माणुसकीचा सुंदर आविष्कार

एका झोपडपट्टीपासून एका चळवळीपर्यंत: लाडलीची गोष्ट

वयाच्या दुसऱ्या वर्षी, देवेंद्र कुमार त्याच्या तीन दिवसांच्या बहिणीला कडेवर घेऊन दिल्लीच्या एका झोपडपट्टीत सोडून दिलेल्या अवस्थेत होता.

त्या एका क्षणाने त्याच्या आयुष्याचा उद्देश ठरवला.

जेव्हा त्याच्या बहिणीवर बालविवाहाचा धोका आला, तेव्हा तो तिच्यासाठी उभा राहिला. आणि त्या लढाईत त्याला हजारो इतर मुलींचे प्रतिबिंब दिसले, ज्यांचे भविष्य त्यांच्यासाठीच ठरवले जात होते.

२०१० मध्ये, त्या जाणिवेतूनच लाडली फाउंडेशनचा जन्म झाला.

एका भावाने एका बहिणीला दिलेल्या वचनापासून सुरू झालेला हा प्रवास आज एक राष्ट्रीय चळवळ बनला आहे, ज्याने २७ लाखांहून अधिक लोकांच्या आयुष्यावर प्रभाव टाकला आहे – बालविवाहाविरुद्ध लढा देत, शिक्षणाचा पुरस्कार करत आणि १ लाखांहून अधिक विद्यार्थ्यांपर्यंत डिजिटल शिक्षण पोहोचवत.

त्याच्या प्रभावाचे खरे मोजमाप कामिनी सारख्या कथांमध्ये आहे.

बारावीनंतर शिक्षण थांबवण्याच्या उंबरठ्यावर असताना, लाडलीने तिला शिक्षण सुरू ठेवण्यासाठी पाठिंबा दिला. ती लाभार्थीपासून स्वयंसेवक शिक्षिका बनली, स्वतःच्या शिक्षणाचा खर्च उचलला आणि आज, ज्या संस्थेने एकेकाळी तिला मदत केली होती, त्याच संस्थेची विश्वस्त म्हणून कार्यरत आहे.

साखळी तोडणे खऱ्या अर्थाने म्हणजे काय, याचे हेच उदाहरण आहे.

केवळ एका मुलीला तिने न निवडलेल्या भविष्यापासून वाचवणे नाही, तर तिला असे भविष्य घडवण्यासाठी सक्षम करणे जिथे ती इतरांसाठी निवड करू शकेल.

एका झोपडपट्टीपासून एका चळवळीपर्यंत: देवेंद्र कुमार आणि लाडली फाउंडेशनची संपूर्ण कहाणी
हे वर्ष १९८८ चे होते. दिल्लीच्या दक्षिणपुरी भागातील एका गुन्हेगारी आणि गरिबीने वेढलेल्या झोपडपट्टीत, अवघ्या दोन वर्षांच्या देवेंद्र कुमारला त्याच्या पालकांनी वाऱ्यावर सोडून दिले होते. त्याच्या कडेवर त्याची अवघ्या तीन दिवसांची नवजात बहीण होती. अत्यंत कठीण परिस्थितीत, नातेवाईकांच्या तोकड्या आश्रयाने त्यांचे संगोपन सुरू झाले.
जगण्याचा संघर्ष आणि बालमजुरी
वयाच्या अवघ्या ८ व्या वर्षी देवेंद्रला पोट भरण्यासाठी रस्त्यावर फुगे विकण्याचे काम करावे लागले. ज्या फुग्यांशी इतर मुले खेळायची, ते फुगे देवेंद्रसाठी जगण्याचे साधन बनले होते. झोपडपट्टीतील वातावरण अत्यंत असुरक्षित होते. अमली पदार्थांच्या विळख्यात अडकलेल्या टोळ्या आणि गुन्हेगार नेहमीच अशा लहान मुलांना लक्ष करायचे. अनेकदा देवेंद्रला बेदम मारहाण सहन करावी लागली. या गुन्हेगारी आणि शोषणापासून स्वतःचा बचाव करण्यासाठी त्याने एक मार्ग शोधला—तो म्हणजे स्थानिक दिल्ली पोलिसांच्या ‘कम्युनिटी पोलिसिंग’ (सामुदायिक सुरक्षा उपक्रम) मध्ये स्वयंसेवक म्हणून काम करणे. तिथे त्याला सुरक्षितता आणि एक नवी ओळख मिळाली.
बहिणीसाठी लढा आणि चळवळीची ठिणगी
परिस्थितीशी लढा देत देवेंद्रने मुक्त विद्यापीठातून (Distance Learning) आपले शिक्षण सुरू ठेवले. पण खऱ्या संघर्षाची सुरुवात तेव्हा झाली, जेव्हा त्याच्या बहिणीवर बालविवाह आणि हुंडाबळीचे संकट ओढवले. ज्या बहिणीला त्याने दोन वर्षांचा असल्यापासून कडेवर बाळगले होते, तिचे आयुष्य असे उद्ध्वस्त होऊ देणे त्याला मान्य नव्हते. त्याने समाजाशी आणि अनिष्ट प्रथांशी लढा देऊन आपल्या बहिणीचा बालविवाह रोखला.
या एका वैयक्तिक लढाईने त्याला जाणीव करून दिली की, त्याच्या बहिणीसारख्या हजारो मुली दररोज या दुष्टचक्रात स्वतःचे भविष्य गमावत आहेत. याच जाणिवेतून २०१० मध्ये ‘लाडली फाउंडेशन’चा जन्म झाला.
लाडली फाउंडेशनचे कार्य आणि मोठा प्रभाव
सुरुवातीला गरीब मुलींचे सामूहिक विवाह लावून देण्यापासून सुरू झालेली ही संस्था, आज भारतातील सर्वात मोठ्या तळागाळातील सामाजिक चळवळींपैकी एक बनली आहे. लाडली फाउंडेशन प्रामुख्याने खालील क्षेत्रांत काम करते:
    • डिजिटल शिक्षण: सरकारी शाळांमधील १ लाखांहून अधिक गरीब विद्यार्थ्यांना संगणक आणि डिजिटल साक्षरतेचे मोफत शिक्षण दिले.
    • आरोग्य आणि स्वच्छता: मुलींच्या आरोग्यासाठी  स्वच्छतेसाठी शाळांमध्ये AI-सक्षम स्मार्ट वॉशरुम्स (AI-enabled smart washrooms) उभारले.
    • अमली पदार्थ विरोधी मोहीम: झोपडपट्टीतील सुमारे ४५,००0 तरुणांना अमली पदार्थांच्या विळख्यातून आणि गुन्हेगारीपासून दूर केले.
    • लैंगिक समानता आणि सुरक्षा: ‘रन फॉर लाडली’ (Run for Laadli) सारख्या देशव्यापी मोहिमांमधून कोट्यवधी लोकांमध्ये जनजागृती केली.

जागतिक स्तरावर सन्मान
एकेकाळी फुगे विकणाऱ्या देवेंद्र कुमार यांनी वयाच्या २५ व्या वर्षी पूर्णवेळ समाजसेवेसाठी स्वतःला झोकून दिले. आज त्यांच्या लाडली फाउंडेशनशी १,१६,000 हून अधिक तरुण स्वयंसेवक जोडलेले आहेत आणि या संस्थेने भारतभरातील ३० लाखांहून अधिक महिला आणि मुलांच्या आयुष्यात सकारात्मक बदल घडवला आहे.
२०२० मध्ये, संयुक्त राष्ट्रांच्या (UN) आर्थिक आणि सामाजिक परिषदेने (ECOSOC) लाडली फाउंडेशनला ‘विशेष सल्लागार दर्जा’ (Special Consultative Status) बहाल केला. तसेच भारत सरकारकडून त्यांना राष्ट्रीय पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे.
जिथे माणूस आहे, तिथे दयाळूपणा दाखवण्याची संधी आहे.
माणुसकीचा सुंदर आविष्कार : दयाळूपणाची कृती
RANDOM ACT OF Kindness
Researched By Dr Vibha Deshpande
Motivational and Informative Article

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button
.site-below-footer-wrap[data-section="section-below-footer-builder"] { margin-bottom: 40px;}